|
راهنماي بازرسي بهداشتي كارگاهها و كارخانجات فرآوري و بسته بندي فرآورده هاي خام دامي
1- مقدمه :
در بسياري از كشورها ، كارگاههاي فرآوري گوشت، سردخانه هاي نگهداري مستقل و قبل از شروع به هرگونه فعاليتي ، نيازمند دريافت مجوزهاي لازمه از مراجع ذيصلاح ميباشند . اين راهنما جزئيات مورد نياز براي اينگونه بازرسيها را توصيه مينمايد.
فرآيند بازرسي:
بازرسي كارگاههاي فرآوري ، سردخانه هاي نگهداري فرآورده هاي خام دامي مستقل بمنظور ميزان انطباق آنها با ضوابط بهداشتي زير بنايي ، وسايل و تجهيزات و همچنين جريان توليد محصول براساس جدول شماره 1 و بازرسي هاي بهداشتي روتين و معمولي بمنظور ميزان انطباق با اصول ¹ GMP و GHP² با استفاده از جدول شماره 3 صورت ميپذيرد . در تمامي اين موارد ، اصطلاحات ذيل مطابق با تعريف گفته شده در مقابل هركدام ، كاربرد دارد :
- نقص بحراني ( Critical deficiency) :
نقص يا انحراف مشاهده شده نسبت به ضوابط بهداشتي كه بصورت بالقوه ميتواند باعث توليد محصول مخاطره آميز و ناسالم براي مصرف كنندگان گردد .
نقص مهم (Serious deficiency) :
نقص يا انحراف مشاهده شده نسبت به ضوابط بهداشتي كه ميتواند مانع اجراي كامل ضوابط بهداشتي شده و در صورتيكه ادامه پيدا كند ، ميتواند منجر به توليد محصول مخاطره آميز و ناسالم براي مصرف كنندگان گردد .
نقص عمده( Major deficiency )
نقص يا انحراف مشاهده شده نسبت به ضوابط بهداشتي كه ميتواند مانع اجراي اصول بهداشت عمومي در تأسيسات شده و باعث توليد محصول فاسد و معيوب گردد .
نقص جزئي ( Minor deficiency)
نقص يا انحراف مشاهده شده نسبت به ضوابط بهداشتي كه بصورت جزئي بوده و در گروههاي نواقص بحراني ، مهم و عمده قرار نگرفته و از نظر شدت، انحراف ايجاد شده از آنها كمتر ميباشد .
در هنگام بازرسي بهداشتي براي مميزي و همچنين تمديد پروانه بهداشتي بهره برداري يك تأسيسات با استفاده از فرم شماره 1، بازرس بايد يك علامت را در بين پرانتزهاي مقابل هر سؤال ، در صورت مشاهده نواقص ، بگذارد . در صورتيكه در مورد سؤال يا گزينه مربوطه ، انحرافي از ضوابط بهداشتي مشاهده نگرديده ، هيچگونه علامتي در بين پرانتز مربوطه نبايستي گذاشته شود .
بازرس سپس بايد با استفاده از جدول شماره 2 ، وضعيت تأسيسات مورد نظر را با توجه به مجموع نواقص مشاهده شده ، مشخص نمايد . بعنوان مثال چنانچه در يك تأسيسات 2 نقص بحراني ، 5 نقص مهم ، 3 نقص عمده و 4نقص جزئي را مشاهده نمايد ، با استفاده از جدول شماره 2 ، تأسيسات مورد نظر در گروه D قرار گرفته و يا چنانچه در يك تأسيسات ديگر ، نواقص بحراني مشاهده نگرديده ولي 2 نقص مهم ، 6نقص عمده و 5 نقص جزئي وجود داشته باشد ، تأسيسات مورد نظر در گروه B قرار ميگيرد .
نحوه برخورد :
چنانچه با استفاده از جدول شماره 2 ، يك تأسيسات در گروه D قرارگيرد ، اصولا بايستي از ادامه كار آن جلوگيري بعمل آمده و تا هنگام برطرف كردن كليه نواقص بحراني ، به آن اجازه فعاليت داده نشود ولي قبل از هر گونه اقدامي لازم است تا گزارش كارشناسي اين قبيل كارگاهها سازمان ارسال و مراتب با سازمان هماهنگ گردد. تأسيساتي كه در گروه B يا C قرار ميگيرند ، مجاز به ادامه فعاليت ميباشند ولي بايد در يك مهلت زماني مشخص نواقص مهم خود را برطرف نمايند تا بتدريج در گروههاي B و سپس A قرار گيرند .
جدول شماره يك:
بازرسي و مميزي واحدهاي فرآوري گوشت بمنظور بررسي ميزان انطباق با ضوابط بهداشتي زير بنايي ، وسايل و تجهيزات و جريان توليد محصول
نام واحد فرآوري: نوع فعاليت:
آدرس و تلفن: شماره پروانه بهداشتي بهره برداري:
نام مدير تأسيسات : نام مسئول امور بهداشتي :
تاريخ بازديد : نام بازرس يا بازرسان:
(1)
| فاكتور مورد بازرسي |
جزئي |
عمده |
مهم |
بحراني |
جمع نواقص |
| 1- جريان توليد محصول |
|
|
|
|
|
| 1-1 ) آيا فضاهاي كاري به اندازه اي هستند كه توليد محصول در شرايط بهداشتي صورت پذيرد ؟ |
|
|
|
|
| 2-1) آيا جريان توليد محصول به شكلي ميباشد كه از آلودگي آن جلوگيري نمايد ؟ |
( ) |
( ) |
|
|
| 3-1) آيا فضاهاي كاري تميز و آلوده به شكل مناسب از يكديگر جدا شده اند ؟ |
|
|
|
|
| |
|
( ) |
( ) |
|
| |
|
|
|
|
| |
|
( ) |
( ) |
|
| |
|
|
|
( ) |
| 2- شرايط بهداشتي مكانهاي حمل و نقل و فرآوري محصول |
|
|
|
|
|
| 1-2) شرايط بهداشتي كف : |
|
|
|
| - آيا كف در مقابل آب ، نفوذ ناپذير ميباشد ؟ |
|
( ) |
( ) |
| - آيا جنس كف از موادي ميباشدكه براحتي شستشوو ضدعفوني شوند ؟ |
|
( ) |
( ) |
| - آيا شيب كف سالنها طوري ساخته شده است كه آب و مايعات براحتي به كانال هاي خروج پساب هدايت شده و همچنين شرايط كانالهاي خروج پساب مناسب ميباشد ؟ |
|
|
|
| 2-2) شرايط بهداشتي ديوارها: |
|
|
|
| - آياسطوح ديواهاصاف بوده وبراحتي تميزوضدعفوني ميگردند ؟ |
|
( ) |
( ) |
| - آيا سطوح ديوارها بادوام و نفوذ ناپذير ميباشد ؟ |
|
|
|
| -آيا محل اتصال ديوارها به كف داراي انحناء مناسب ميباشد ؟ |
|
( ) |
|
| 3-2) شرايط بهداشتي سقفها : |
( ) |
|
|
| - آيا سطوح سقفها صاف بوده و براحتي شستشو ميگردند تا از تميزي آنها اطمينان حاصل نمائيم ؟ |
|
( ) |
( ) |
| 4-2) دربها : |
|
|
|
| - آيا دربها از مواد مقاوم و نفوذ ناپذير ساخته شده اند ؟ |
|
|
|
| |
|
( ) |
( ) |
| |
|
|
|
| |
( ) |
( ) |
|
(2)
| فاكتور مورد بازرسي |
جزئي |
عمده |
مهم |
بحراني |
جمع نواقص |
| - آيا دربها براحتي شستشو و ضدعفوني ميگردند ؟ |
( ) |
( ) |
|
|
|
| 5-2) تهويه : |
|
|
|
|
| - آيا تهويه سالنها كافي ميباشد ؟ |
( ) |
( ) |
|
|
| - آيا رطوبت و بخارات براحتي از سالن خارج ميگردند ؟ |
|
( ) |
( ) |
|
| 6-2) نور ( طبيعي يا مصنوعي): |
|
|
|
|
| - آيا ميزان نور در محلهاي كار مناسب و كافي ميباشد ؟ |
|
( ) |
( ) |
|
| 7-2) امكانات شستشو و ضدعفوني دستها: |
|
|
|
|
| - آيا اين امكانات به تعداد كافي در محلهاي كار وجود دارند؟ |
|
( ) |
( ) |
|
| - آيا شيرهاي آب بدون دخالت دست ، بازو بسته ميشوند ؟ |
|
( ) |
( ) |
|
| - آيا مواد شوينده و ضدعفوني كننده دستها ، در كنار اين امكانات در دسترس ميباشند ؟ |
|
|
|
|
| - آياحوله هاي يكبارمصرف در كناراين امكانات موجود ميباشند ؟ |
|
( ) |
( ) |
|
| 8-2) امكانات و وسايل شستشو و ضدعفوني دستگاهها ، وسايل و ابزار كار و محيط |
|
( ) |
( ) |
|
| - آيا اين امكانات به ميزان كافي وجود دارند ؟ |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
( ) |
|
| |
|
|
|
( ) |
| 3- شرايط بهداشتي اطاقهاي سرد ( پيش سردكن و......) |
|
|
|
|
|
| 1-3) كف: |
|
|
|
| - آيا كف در مقابل آب ، نفوذ ناپذير ميباشد ؟ |
|
( ) |
( ) |
| - آيا جنس كف از موادي ميباشد كه براحتي شستشو و ضدعفوني مي شوند ؟ |
|
|
|
| -آيا شيب كف اين محلها طوري ساخته شده است كه آب و مايعات براحتي از آن خارج شوند ؟ |
|
( ) |
( ) |
| 2-3) ديوارها: |
|
|
|
| - آيا سطوح ديوارها صاف بوده و براحتي تميز و ضدعفوني ميگردند ؟ |
|
( ) |
( ) |
| - آيا سطوح ديوارها بادوام و نفوذ ناپذير ميباشند؟ |
|
|
|
| 3-3) سقفها: |
|
|
|
| - آيا سطوح سقفها صاف بوده و براحتي شستشو ميگردند تا از تميزي آنها اطمينان حاصل نمائيم ؟ |
( ) |
( ) |
|
| 4-3) دربها: |
|
( ) |
( ) |
| -آيا دربها از مواد مقاوم و نفوذ ناپذير ساخته شده اند ؟ |
|
|
|
| - آيا دربها براحتي شستشو و ضدعفوني ميگردند ؟ |
|
|
|
| |
|
( ) |
( ) |
| |
|
|
|
| |
( ) |
( ) |
|
| |
( ) |
( ) |
| |
|
|
|
