ضوابط و مقررات صدور پروانه بهداشتي فرآ وري و بسته بندي فرآوردهاي خام دامي

مدارک مورد نياز براي دريافت پروانه تاسيس:

الف- تکميل و ارائه فرم درخواست:

- درخواست : کليه متقاضيان دريافت پروانه بهداشتي تاسيس بايد تقاضاي خود مبني بر دريافت پروانه بهداشتي را به اداره کل دامپزشکي استان مربوط ارائه و به ثبت برسانند. اشخاص حقيقي و حقوقي اعم از دولتي ، تعاوني ، خصوصي و همچنين دستگاههاي غير خصوصي که قصد تاسيس واحدهاي بسته بندي را به منظور هر نوع بهره برداري را دارند بايد مدارک ذيل را ارائه نمايند.



ب- مدارک مربوط به زمين تاسيسات :

1. در مورد اراضي داراي سند مالکيت اصل اسناد مالکيت به همراه يک نسخه فتوکپي از آنها.

2. در مورد اراضي استيجاري ، اجاره نامه رسمي حداقل3 ساله که بدين منظور تنظيم گرديده است.

تبصره : در مورد زمين هاي اوقافي : مدت و موضوع اجاره بر اساس نظريه اداره اوقات محل تعيين ميگردد.

3.در مورد اراضي فاقد سند مالکيت : مستند تصرف و احراز مالکيت به تائيد ارگانهاي رسمي و ذيربط رسيده باشد و امضاء و ارائه تعهد رسمي و ثبتي مبني بر اينکه پس ازصدورپروانه درصورت اثبات عدم صحت مالکيت پروانه صادره فورا لغو شد. و متقاضي حق اعتراض نداشته باشد و خسارت هاي وارده را جبران نمايد.

4. در مورد اراضي مشاع : گواهي لازم بنام متقاضي مبني بر تعيين مساحت زمين از مرجعي که توسط ارگانهاي ذيربط معرفي ميشود ، همچنين نقشه زمين مورد نظرجهت ايجاد تاسيسات که به تائيد و امضاء کليه مالکين زمين و در صورت عدم دسترسي به کليه مالکين به تائيد عده اي از مالکين آن رسيده باشد.

5. در مورد زمينهاي اصلاحات ارضي مفروزالرعيه گواهي لازم مبني بر مالکيت يا تصرف زمين و بلا معارض بودن آن و همچنين تائيد حدود مشخصات و مساحت زمين از ارگان ذيربط و نيز تفکيکي اراضي محل که زمين مورد نظر جهت احداث تاسيسات در آن مشخص شده باشد.

6. در مورد اراضي واگذارشده از سوي هيئت هاي واگذاري زمين : صورتمجلس واگذاري زمين و همچنين نقشه و کروکي مورد نظر جهت احداث تاسيسات الزامي است.

درهر صورت در هر يک از موارد ششگانه فوق چنانچه بعد از صدور پروانه مورد عدم صحت مالکيت يا تصرف طبق مدارک رسمي به اثبات رسيد پروانه مذکور فورا لغو و خسارتهاي وارده ناشي از آن به عهده متقاضي خواهد بود.

ج- در صورتيکه متقاضي شرکت يا شخصيت حقوقي باشد ارائه اساسنامه شرکت و روزنامه رسمي ضرورت دارد.



موقيعت :

تاسيسات بايد در محلي استقرار يابد که از نظر ضوابط نظام دامداري مشکلي نداشته و حوادث طبيعي مثل سيل آنرا تهديد ننمايند و تحت تاثير بوهاي نامطبوع ، دود ، گرد و غبار و آلودگي قرار نگيرد . چنين واحدهايي بايد در محلي احداث شوند که وسايل نقليه سنگين و کاميونهاي سردخانه دار بتوانند براحتي به آن محل رفت و آمد نمايند.

زمين :

مساحت زمين به نحوي تعيين گردد که علاوه بر استقرارتاسيسات بر اساس نقشه فضاي کافي جهت احداث محوطه سازي و سهولت رفت و آمد وسايل نقليه را فراهم سازد ( حداقل مساحت مورد نياز بايد دو برابر مساحت زير بنا باشد)

طرح ونقشه :

طرح و نقشه و مشخصات تاسيسات ماشين آلات و ساختمان کارگاه بايد توسط متقاضي به نحوي تهيه و ارائه گردد که داراي مشخصات ذيل باشد.



- ساختمان و تاسيسات :

تاسيسات بايد به شکلي طراحي شده باشند که فضاي مناسب کاري براي اجراي عمليات در شرايط بهداشتي وجود داشته و همچنين قسمتهاي تميز و قسمتهاي کثيف کاملا از يکديگر مجزا باشند.



به منظور تسهيل در امر تخليه فرآورده بايد در نقشه ارائه شده محلهاي مناسبي براي سکوي تخليه و بارگيري در نظر گرفته شود.

سالن فرآوري و بسته بندي :

مساحت سالن متناسب با ظرفيت آن متغير ميباشد.

تبصره 1 : حداقل مساحت عمليات مرغ يکصد متر مربع ميباشد که به دو بخش تميز و کثيف تقسيم بندي ميشود ( حدودا 20متر مربع براي بخش کثيف و 80 مترمربع به بخش تميز اختصاص داده شود).

تبصره 2 : حداقل مساحت سالن عمليات گوشت قرمز يکصد متر مربع

تبصره 3 : حداقل مساحت براي سالن آبزيان 75 متر مربع ميباشد که داراي 3 بخش مجزا براي شستشو اوليه ، جداسازي سر و تخليه شکمي ، سالن فرآوري و عمليات

تبصره 4 : چنانچه واحدهاي فرآوري گوشت قرمز متقاضي توليد گوشت چرخکرده و يا دل و جگر باشند جايگاهي جداگانه بمساحت حداقل 30 متر مربع براي هر کدام اختصاص دهند.

تبصره 5 : چنانچه واحدهاي قطعه بندي و بسته بندي مرغ متقاضي توليد و بسته بندي دل و جگرمرغ باشند بايد جايگاهي جداگانه به مساحت حداقل 30 متر مربع به اين امراختصاص دهند و براي سنگدان علاوه بر فضاي فوق 20 متر مربع به منظورشستشوي سنگدان مورد نياز است.

تبصره 6 : در صورت بکارگيري تکنولوژي نوين اين حداقل مساحت بر اساس نظريه کميته فني سازمان قابل تعديل خواهد بود .

تبصره 7: براي متقاضيان احداث واحدهاي آلايش دام و يا مرغ بصورت مستقل ، تاسيسات جداگانه و اختصاصي به منظور سالن عمليات و تاسيسات وابسته الزامي است و به شرح ذيل ميباشد.

حداقل مساحت واحدهاي سردخانه اي براي واحدهاي مذکور به مشابه واحدهاي سرد خانه اي گوشت قرمز و مرغ و ماهي خواهد بود و حداقل مساحت در نظر گرفته براي سالن فرآوري واحدها به شرح ذيل ميباشد.

1. سيرابي و شيردان حداقل يکصد متر مربع

2. کله و پاچه حداقل يکصد متر مربع

3. کله پاک کني حداقل يکصد متر مربع

4. نرينه و دنبلان حداقل شصت متر مربع

5. پاي مرغ حداقل دويست متر مربع

جايگاه تميز و کثيف بسته به نوع فرآورده تعيين و تفکيک ميگردد.



تاسيسات سردخانه اي:

سرد خانه بايد به نحوي طراحي شوند که با سالن عمليات ارتباط مناسب داشته باشد.



پيش سرد کردن:

مساحت پيش سردکن بايد متناسب با ظرفيت واحد بوده و مستقيما به سالن توليد ارتباط داشته باشد و حداقل مساحت آن از 12 مترمربع کمتر نباشد.





امکانات مورد نياز براي انجماد فرآورده :



امکانات مورد نياز براي انجماد فرآورده بايد به شکلي طراحي و در نظر گرفته شوند که ظرفيت آن متناسب با فرآورده باشد حداقل فضاي مورد نياز براي تونل انجماد 36 متر مکعب . در ارتباط با پليت فريزر بايد مکاني مناسب جهت استقرار آن روي نقشه در نظر گرفته شده باشد.



سردخانه نگهداري :

سردخانه بايد به نحوي طراحي گردد که با تاسيسات انجماد ارتباط مناسبي داشته باشد و حداقل گنجايش آن به اندازه اي باشد که توليد سه روز فرآورده را بتوان در آن نگهداري کرد.



آزمايشگاه :

تبصره : در واحدهاي آبزيان وجود اطاق نگهداري يخ الزامي بوده که بايد مستقيما به سالن فرآوري و محل هايي که يخ مورد استفاده قرار ميگيرد ارتباط داشته باشد .

محل خاصي براي آزمايشگاه در نقشه درنظر گرفته شود که مستقيما به سالن فرآوري ارتباط نداشته باشد.



تاسيسات جانبي :

مساحت تاسيسات جنبي بايستي حداقل يک پنجم تا يک هفتم تاسيسات اصلي باشد که شامل دفتر کار ، سرويس بهداشتي ، رختکن ، انبار لوازم فني باشد و در صورت ضرورت سالن غذا خوري و استراحتگاه کارگران متناسب با تعداد پرسنل علاوه بر فضاي فوق مورد نياز است.



1- رختکن:

رختکن به نحوي بايد طراحي شود که براي هر کارگر حداقل دو جايگاه کمد پيش بيني شود ( يک کمد براي لباسهاي کار و يک کمد براي لباس شخصي )

موقعيت رختکن بايد به شکلي طراحي گردد که کارگران پس از پوشيدن لباس کار در معرض فضاي آزاد قرار نگيرد .



2- سرويس بهداشتي :



توالت ها بايد قبل از رختکن استقرار يافته و مستقيما به سالن فرآوري و عمليات راه نداشته باشد.



3- انبار

1-3 انبارمواد بسته بندي بايد به نحوي استقرار يابد که انتقال مواد موجود در آن به محلهاي مورد استفاده ارتباط مستقيم داشته ، اين انبار محل نگهداري کارتن ، استريج فيلم ، ظروف يکبار مصرف وغيره مي باشد.

2-3 انبار مواد شيميايي : اين انبار مي بايستي کاملا جدا از انبار مواد بسته بندي بوده و مستقيما به سالن راه نداشته باشد اين انبار محل نگهداري ضد عفوني کننده ها و مواد شيميايي قابل مصرف در سالن فرآوري .

3-3 انبار لوازم کار : به منظور نگهداري لوازم جنبي کارگاه محلي از مجموعه تاسيسات اصلي در نظر گرفته باشد.







جدول فواصل



کليه ضوابط مندرج در جدول نظام دامداري که براي سردخانه هاي پروتئيني در نظر گرفته شده است براي واحدهاي فرآوري و بسته بندي لازم الاجرا است.



ضوابط مربوط به واحدهاي موجود:

رعايت کليه ضوابط صدور پروانه تاسيس واحدهاي فرآوري و بسته بندي در خصوص واحدهاي فوق الذکر نيز لازم الاجرا است.

تبصره : صدور پروانه قطعه بندي بسته بندي مرغ در کشتارگاههاي صنعتي داراي پروانه بهره برداري از سازمان دامپزشکي کشوربشرح زير بلامانع است.

چنانچه استقرارسالن بسته بندي در انتهاي زنجيره خط کشتارباشدازتاسيسات جانبي مشترک ميتوان استفاده کرد و فقط سالن بسته بندي بايدجدا باشد و درصورتيکه سالن بسته بندي با انتهاي خط کشتار فاصله داشته باشد. کليه تاسيسات اعم از اصلي و جانبي ميبايستي به مشابه يک واحد قطعه بندي مستقل در نظر گرفته شود.



شرايط و ضوابط بهداشتي تاسيسات و تجهيزات و وسايل مورد نياز



الف- تاسيسات:

- تهويه

ساختمان بايد داراي تهويه مناسب بوده به شکلي که دماي مورد نظر (حدکثر 12- 10 سانتيگراد ) را تامين نمايد. و داراي رطوبت مناسب باشد جهت گردش هوا بايد از قسمت تميز به قسمت کثيف سالن بوده و هوا از قسمت کثيف سالن خارج شود.



- نور

نورطبيعي يا مصنوعي مناسب به ميزان کافي بايد در تمام محل وجود داشه باشد و رنگي نباشد و حداکثر نور مورد نياز در مکانهاي مختلف به شرح زيراست :



در محل هائيکه بازرسي صورت ميگيرد 540 لوکس (50 فوت کندل)

در محل هائيکه کار صورت ميگيرد 220 لوکس (20 فوت کندل)

در ساير محلها 110 لوکس (10 فوت کندل)



لامپ هائيکه در سالنهاي فرآوري تعبيه شده اندبايد داراي پوششي باشند تا در صورت شکستن لامپ باعث آلودگي فرآورده ها نگردد. و ضمنا اين پوششها قابل شستشو باشند.

محلهائيکه فرآوري گوشت صورت گرفته و يا به نحوي با فرآوري گوشت در ارتباط هستند بايد داراي شرايط ذيل باشند.

- کف

کف ، بايد غير جاذب ، غير قابل نفوذ به آب و لغزنده نباشد و همچنين بدون درز و شکاف بوده و براحتي تميز و ضد عفوني گردد و نيز داراي شيب مناسب براي خروج پس آب و هدايت آن به سمت کانال فاضلاب باشد. شيب مناسب يک درصد پيشنهاد ميگردد.



- ديوار

بايد غير قابل نفوذ به آب و قابل شستشو و به رنگ روشن باشد ، ديوارها بايد حداقل به ارتفاع دو متر ، بسته به نوع فعاليت صاف و بدون درز و شکاف بوده و جنس سطح خارجي ديوارهابايد از موادي باشد که هيچگونه ماده مضري را به گوشت و فرآورده هاي آن منتقل ننمايد. بهترين پوشش ديوارها سطوح سيماني صاف و صيقلي باروکش اپوکسي رزين ميباشد.



- سقف

سقف به شکلي طراحي و ساخته شود که از تجمع مواد کثيف ، ورشد قارچها و پوسته پوسته شدن جلوگيري شود و براحتي قابل تميز شدن باشد و حداقل ارتفاع سالن عمليات 5/3 متر تعيين ميگردد.

کليه اتصالات بين ديوار به ديوار و ديواربه کف بايد داراي انحنا بوده و زاويه تند نداشته و به شکلي که از تجمع مواد درازاين محلها جلوگيري به عمل آمده و به راحتي قابل شستشو و ضدعفوني باشد.



- پنجره ها

پنجره هابايد بشکلي طراحي و تعبيه شود که ازتجمع مواد جلوگيري گردد بوسيله توري پوشيده شوند ، توري ها بايد به راحتي قابل جابجايي به منظور شستشو باشند.

پنجره ها بايد همسطح ديوارهاي داخلي بوده ودر صورت وجود طا قچه زير پنجره بايد داراي شيب مناسب به طرف داخل بوده تا از تجمع گرد و خاک جلوگيري گردد.



- درب ها

سطح آنها بايد صاف بوده و سطوح غير جاذب داشته و قابل شستشو و ضدعفوني باشد و همچنين در محل هائيکه نياز باشد حتي المقدور در دربها بدون دخالت دست باز و بسته شوند.

کليه درب هائيکه به محوطه بيرون از سالن عمليات راه دارند بايد مجهز به پرده هوا باشند



- دستشويي و توالت ( سرويس بهداشتي )

توالت بايد به شکلي ساخته شوند که از تخليه بهداشتي آنها اطمينان حاصل گردد و داراي نور کافي و تهويه مناسب بوده و همانطوريکه قبلا گفته شد به سالنهاي عمليات مستقيما راه نداشته باشد دستشويي ها بايدمجهزبه آب سرد و گرم ، صابون مايع ، حوله کاغذي يکبار مصرف بوده و کنارهردستشويي يک سطل درب دار قرار گيرد .



ب‌- تجهيزات و وسائل مورد نياز :

اين تجهيزات و وسايل بايد به شکلي طراحي و ساخته شوند که باعث آلودگي گوشت نگرديده و تمام سطوح آن براحتي قابل تميز کردن و ضد عفوني باشد.

تبصره : در سالن عمليات گوشت قرمز تعبيه ريل ازابتداي محل سکوي تخليه تا پيش سردکن و از پيش سردکن به سالن عمليات الزامي مي باشد بنحوي که انتقال لاشه از سکوي تخليه به پيش سردکرن و از بيش سردکن تا سالن عمليات بدون دخالت دست صورت گيرد وشيارها و قسمتهاي مختلف ريل نيز بايد

براحتي تميز شده و ضدعفوني گردد.

استفاده از مصالح و موادي که بطورمناسب و کافي تميزوضدعفوني نمي گردند مانند چوب مناسب نميباشد.

در سالن عمليات در کنارهر دستشويي وجود صابون مايع ، حوله کاغذي يکبار مصرف و ماده ضد عفوني کننده مناسب وهمچنين سطل زباله درب دار ضروري ميباشد.

کليه اتصالات ثابت روي ديوارها مانند لوله هاي آب و کابل هاي برق بايد داراي فاصله مناسب از ديوار يا کف بوده به شکلي که قسمتهاي پشتي آنها براحتي تميز گرديده و از تجمع مواد جلوگيري گردد.

درتمام محلهائيکه عمليات فرآوري وبسته بندي گوشت صورت مي پذيرد بايد داراي امکانات مناسب و کافي براي تميز کردن و ضدعفوني ابزارمورد استفاده مانند چاقو ، ساتور و... باشد.

- تبصره :

واحد بايد داراي محلهاي مناسبي براي انبار کردن ضايعات و مواد غير خوراکي قبل از خارج کردن آنها از کارگاه داشته باشد ضايعات در پايان هر شيفت کاري تخليه مي گردد بايد ازسطلها يا بشکه هاي درب دار بزرگ بدين منظور استفاده نموده . درهر صورت انبارکردن ضايعات وموادغيرخوراکي بايد به شکلي باشد که آنها را از دسترس حيوانات موذي دورنگه داشته و همچنين از آلوده شدن مواد غذايي ، آب آشاميدني و ... بوسيله آنها جلوگيري گردد.

دستشويي ها بايد مجهز به آب سرد و گرم ، صابون مايع ، حوله کاغذي يکبار مصرف بوده و در کنار هر دستشويي يک سطل زباله درب دار براي انداختن حوله کاغذي بعدار استفاده قرارگيرد بهتر است.



شرايط آب مصرفي :

آب مصرفي در واحد بايد شرايط آب آشاميدني را دارا بوده و با فشار مناسب در تمام محل هاي مورد نياز در دسترس باشد. ارجح هست امکانات کافي براي ذخيره و استفاده از آب در مواقع ضروري مهيا باشد در تمام ساعات کار آب گرم بهداشتي با فشار و ميزان کافي در دسترس باشد. در سالن عمليات شيرهاي آب بايد از نوع پدالي باشد.