|
ساختار اداره كل دامپزشكي چگونه است؟
اداره كل دامپزشكي استان فارس داراي 24 شبکه دامپزشکی شهرستان است و خود در حقيقت شاخه استاني سازمان دامپزشكي كشور محسوب میشود. شبكه هاي دامپزشكي شهرستانها زير نظر اين اداره كل فعاليت مي نمايند. پستهاي دامپزشكي و خانه هاي بهداشت دام نيز از زير شاخه هاي شبكه هاي دامپزشكي هستند. مجموعه دامپزشكي در كليه مراكز استانها، كليه شهرستانها و مراكز بخش ها و دهستانها خدمات ارائه مي نمايند.
· دامپزشكي چه خدماتي براي جامعه انجام مي دهد؟
دامپزشكي علاوه بر واكسيناسيون دامها و مبارزه با بيماريهاي دامي و حفظ سرمايه دامي كشور در زمينه هاي متعدد ديگر نيز فعاليت مي كند كه از آن جمله مي توان به بازرسي بهداشتي گوشت قرمز و سفيد و ساير فرآورده هاي خام دامي، كنترل حمل و نقل دام زنده و محصولات دامي، صدور پروانه بهداشتي براي تأسيسات دامي ، كنترل واردات و صادرات دام و محصولات دامي را مي توان نام برد.
· وضعيت رشته دامپزشكي در دانشگاه چگونه است؟
اين رشته در كنكور سراسري در دو مقطع كارداني و دكتراي حرفه اي در 6 دانشگاه دولتي دانشجو مي پذيرد. رشته كارشناسي علوم آزمكايشگاهي دامپزشكي نيز بصورت ناپيوسته بعد از كارداني دامپزشكي وجود دارد. دامپزشكي در 16 رشته تخصصي نيز داراي درجات دكتري تخصصي و PhD مي باشد.
علاوه بر آن دانشگاه آزاد اسلامي نيز در 7 شهر رشته دامپزشكي را دارد و همه ساله دانشجو مي پذيرد.
· وضعيت بازار كار دامپزشكي چگونه است؟
فارغ التحصيلان دامپزشكي مي توانند با موافقت مراجع دولتي نسبت به تأسيس مطب ، داروخانه دامپزشكي، ازمايشگاه دامپزشكي و مركز واكسيناسيون دام و طيور اقدام نمايند. استخدام در مراكز دولتي محدود بوده و صرفاً از طريق آزمون امكان پذير است.زمينه هاي شغلي موجود در اين رشته شامل امور درماني دامهاي سنگين و سبك و حيوانات خانگي، مشاوره بهداشتي دامداري هاي صنعتي و مرغداري ها، مسئوليت فني كشتارگاههاي طيور و كارخانجات بسته بندي و قطعه بندي گوشت، مراكز جمع آوري شير خام و كارخانه هاي توليد خوراك دام و طيور و ... مي باشد.
· آنفلوانزاي طيور با آنفلوانزاي انسان تفاوت دارد؟
آنفلوانزاي فوق حاد طيور بيماري بسيار خطرناكي مي باشد كه ميزان مرگ و مير آن تا 100% مي رسد. ولي آنفلوانزاي انسان بدون مرگ و مير مي باشد و تنها به صورت علايم سرماخوردگي مانند سرفه، عطسه، دردهاي عضلاني، آبريزش بيني بروز مي كند.
· در برخورد با پرندگان وحشي چه اقدامي انجام دهيم تا در مقابل آنفلوانزا محافظت شويم؟
در برخورد با پرندگان وحشي جهت پيشگيري از آنفلوانزا بايد:
- از شكار و نگهداري آنها خودداري نماييد.
- از دست زدن به پرنده وحشي مريض و يا تلف شده خودداري كنيد.
- در صورت دست زدن به اين پرندگان، دستان خود را با مواد دترجنت بشوييد.
- در صورت امكان به نزديكترين پست يا شبكه يا اداره كل دامپزشكي يا محيط بانان اطلاع دهيد.
· علائم اصلي آنفلوانزاي فوق حاد طيور چيست؟
سياه شدن تاج و ريش پرنده، خونريزي در قسمتهاي بدون پوشش بدن مثل ساق پاها، تورم و آبريزش بيني و چشمها ، علائم و مشكلات تنفسي در طيور و مرگ ناگهاني كه در بيشتر مواقع بدون علايم مي باشد.
· براي طيور بومي و خانگي چه واكسن هايي داريم؟
واكسنهاي طيور موجود در بازار براي طيور خانگي شامل:
- واكسن روغني نيوكاسل (اصطلاحاً مرغ مرگي) استفاده هر 6-4 ماه يكبار
- واكسن روغني آنفلوانزاي معمولي طيور استفاده سالي 2 مرتبه
- واكسن دوگانه (نيوكاسل+ آنفلوانزا) استفاده سالي 2 مرتبه
· معدوم سازي مرغداريها به چه منظور انجام مي شود؟
معدوم سازي مرغداري معمولاً به علت تلفات بالا است كه به دليل عدم سود اقتصادي در نگهداري گله و جلوگيري از انتشار بيماريها تمامي جوجه هاي مرغداري با استفاده از گاز CO2 معدوم و بصورت بهداشتي دفن مي شوند.
· در مواقع بروز تلفات در استخرهاي پرورش ماهي چه بايد كرد؟
در مواقع بروز تلفات يا بيماري آبزيان بايد با داشتن اطلاعات كامل مزرعه و تعدادي از ماهيان تلف شده به شبكه هاي دامپزشكي شهرستان مراجعه كنيد.
· در مواقع بروز تلفات در كلني هاي زنبور عسل چه بايد كرد؟
در مواقع بروز تلفات در كندوها بايد پيش از هر اقدامي با داشتن اطلاعات كامل مزرعه و تعدادي از زنبورهاي تلف شده به شبكه هاي دامپزشكي شهرستان مراجعه كنيد.
· داروهاي متداول زنبور عسل را از كجا مي توان تهيه كرد؟
داروهاي متداول زنبور عسل را مي توان از داروخانه هاي دامپزشكي سطح شهر تهيه كرد. البته تعدادي از اين داروها بصورت يارانه اي توسط دامپزشكي در اختيار اتحاديه ها يا تعاوني هاي زنبورداران قرار مي گيرد تا به نحو مقتضي بين زنبورداران توزيع شود.
· اهميت بيماريهاي مشترك بين انسان ودام در چيست؟
بيش از 800 نوع بيماري وجود دارد كه بين انسان و دام مشترك است. تعدادي از اين بيماريها در انسان شديد و كشنده بوده و تعدادي ديگر نيز نياز به وقت و هزينه زيادي براي درمان دارند. اين در حالي است كه با اقدامات پيشگيرانه دامپزشكي بسياري از اين بيماريها قابل مهار و حتي ريشه كني هستند. لذا بخش مهمي از سلامت عمومي جامعه بر عهده دامپزشكي مي باشد.
· مهم ترين بيماريهاي مشترك بين انسان و دام كدامند؟
در حال حاضر در كشور ما روي 6 بيماري مهم مشترك كه شيوع بيشتري دارند تأكيد مي شود كه عبارتند از:
شاربن (سياه زخم) - بروسلوز (تب مالت) - سل - هاري - مشمشه - و تب خونريزي دهنده كريمه كنگو
· چه واكسن هايي براي گاو لازم است؟
گوساله ها در سن 3 تا 6 ماه بايد عليه بروسلوز واكسينه شده و واكسن هاي بعدي آن هر دو سال يك بار براي گاوهاي بالغ تزريق مي شود. در صورت وجود بيماري تب برفكي در منطقه گاوها بايد هر 4 ماه يك بار واكسن تب برفكي دريافت كنند.واكسن شاربن نيز هر سال يك مرتبه بايد تزريق شود. بقيه واكسن ها نيز بنا به درخواست دامدار خواهد بود.
· براي گوسفند و بز چه واكسن هايي تزريق مي شود؟
دو واكسن آبله و شاربن هر سال يك بار براي گوسفند و بز تزريق مي شود. واكسن بروسلوز دو نوع است كه يك نوع آن براي بره بزغاله هاي زير 6 ماه و نوع ديگر آن براي بالغين است. واكسن آنتروتوكسمي نيز حداقل سالي 2 بار و همچنين در زمان تغيير مرتع يا تغيير جيره بايد تزريق شود. واكسن تب برفكي سالي يك بار در زمستان و در صورت وجود بيماري در گله هاي اطراف بايد هر 4 ماه يك بار تزريق شود.ساي واكسنها مانند آگالاكسي، قانقرايا و PPR در صورت وجود بيماري و به تشخيص دامپزشك قابل استفاده است.
· چه بيماريهايي را بايد به دامپزشكي گزارش داد؟
اصولاً تشخيص بيماري به عهده دامپزشك استو دامداران در صورت مشاهده نشانه هاي خاصي بايد به دامپزشكي مراجعه و مراتب را گزارش نمايند. تلفات بالا و ناگهاني كه علت آن براي شما ناشناخته است، وجود زخمها و تاولها در داخل دهان دام و روي سم و پستان دام، خروج خون از منافذ بدن لاشه اي كه بطور ناگهاني تلف شده، حمله گوشتخواران وحشي به دامداري و تلفات متعاقب آن و .... از اين قبيل نشانه هاي خاص هستند.
· اگر دام مريض داشته باشيم به كجا مراجعه كنيم؟
كار معاينه و درمان دامها به عهده دامپزشكان بخش خصوصي است و شما مي توانيد آدرس و شماره تلفن آنها را از طريق همين سايت پيدا كنيد. در صورتي كه بيماري واگير و ناشناخته اي تعداد زيادي از دامهاي شما را مبتلا كرده يا تلفات زيادي داشته ايد حتماً به اداره دامپزشكي محل خود اطلاع دهيد تا بررسي شود.
اطلاعات مراکز درمانی ، آزمایشگاهی و داروخانه ها
· در آزمايشگاههاي شما چه آزمايشاتي قابل انجام است؟
در آزمايشگاه مركزي اداره كل آزمايشات ميكروبي و كيفي براي شير، تشخيص بيماريهاي انگلي دام (انگل هاي داخلي و خارجي)، آزمايشات سرمي طيور، كنترل كيفي فرآورده هاي خام دامي، سم شناسي و آناليز خوراك دام انجام مي شود.
· آيا مي توان بجاي داروهاي دامي از داروهاي انساني استفاده كرد؟ چه مخاطراتي ممكن است داشته باشند؟
بهتر است اين داروها براي دام استفاده نشود، چون ممكن سبب ايجاد مقاومت دارويي در جمعيت انساني شود. البته در دامهايي كه گوشت آنها مصرف نمي شود مانند سگ و گربه، مي توان از داروهاي انساني استفاده كرد.
· آيا براي حيوانات خانگي هم اقدامات پيشگيري از بيماريها و صدور شناسنامه انجام مي شود؟
بلي با مراجعه صاحبان حيوانات خانگي به برخي كلينيكهاي بخش خصوصي با انجام معاينه كامل و عمليات واكسيناسيون و پيشگيري بر عليه انگلهاي داخلي با خوراندن قرص هاي ضد انگل شناسنامه بهداشتي صادر مي گردد.
· اگر از يك دامپزشك شكايت داشته باشيم به كجا مراجعه كنيم؟
شما مي توانيد به دفتر نظام دامپزشكي استان مراجعه و شكايت كتبي خود را ارائه كنيد. شكايت شما پس از بررسي اوليه به هيأت بدوي نظام ارجاع و در آنجا رأي صادر مي شود.
· بخش خصوصي دامپزشكي در حال حاضر چه خدماتي انجام مي دهند؟
خدمات درماني شامل معاينه و نسخه نويسي، جيره نويسي و برنامه واكسيناسيون طيور، انجام واكسيناسيون هاي دامي كه به بخش خصوصي واگذار شده ، ارائه مشاوره در خصوص برنامه هاي بهداشتي و پيشگيري.
· دام قاچاق به چه دامي گفته مي شود و چه خطرات بهداشتي دارد؟
به دامي كه بدون مجوز بهداشتي حمل (صادره از شبكه هاي دامپزشكي) از محلي به محل ديگر (بين شهرستان يا استان) جابجا شود، دام قاچاق اطلاق مي شود. دام قاچاق مي تواند باعث انتقال آلودگي و بيماري در بين دامها و حتي انسان از محل مبدا به مقصد شود.
· براي حمل دام زنده به خارج استان چه مراحلي بايد انجام شود؟
در ابتدا متقاضي درخواست خود را به شبكه دامپزشكي شهرستان مقصد تحويل مي دهد. سپس شبكه درخواست ايشان را به اداره كل استان مقصد مي فرستد. اداره كل استان مقصد از استان مبدأ استعلام كتبي مي نمايد و در صورت موافقت كتبي و انجام واكسيناسيون هاي ضروري، مجوز حمل به متقاضي داده مي شود.
· پست هاي قرنطينه دامي چه كارهايي انجام مي دهند؟
پست قرنطينه مرزي: نظارت بر كليه محموله هاي دامي صادراتي و وارداتي كشور و بررسي كليه مدارك صادرات يا واردات و نظارت بهداشتي بر محموله و به دنبال آن تاييد يا رد آن .
پست قرنطينه بين استاني يا داخل استاني: نظارت بر تردد كليه محموله هاي دامپزشكي اعم از دام و طيور زنده و فرآرده خام دامي و نظارت بهداشتي و كنترل مجوز هاي بهداشتي حمل ، توقيف محموله و ارجاع آن به دادگاه و اجراي راي دادگاه
· مجازات حمل دام بدون مجوز چيست ؟
محموله هاي فاقد مجوز بهداشتي بايد به استان مبداء عودت داده شود و متخلفين به مراجع قانوني معرفي مي شوند.
· گوشتي كه مي خريم چه مشخصات بهداشتي بايد داشته باشد ؟
- گوشت بايد از قصابي ها و مراكز عرضه مجاز تهيه شود.
- گوشت بايد ممهور به مهر بهداشتي دامپزشكي باشد.
- گوشت بسته بندي شده بايد داراي مشخصات( شركت توليد كننده ، تاريخ توليد و انقضاء )باشد
· بازرسان بهداشتي كشتارگاه چه كارهايي انجام مي دهند ؟ و مهر دامپزشكي چه اهميتي دارد ؟
- بازرسي لاشه ها و بررسي بيماري هاي مهم انگلي و باكتريايي مهم كه قابل انتقال به انسان مي باشد مانند كرم كدو، سل، شاربن و ...
- مهر دامپزشكي نشان دهنده محل كشتار دام، انجام بازرسي بهداشتي و سلامت گوشت است.
· تاريخ مصرف گوشت مرغ منجمد و تازه چقدر است ؟
گوشت مرغ منجمد از تاريخ توليد به مدت يكسال در دماي 18- قابل مصرف است و گوشت تازه 72 ساعت از تاريخ توليد در دماي 4- درجه
· منظور از كشتار قاچاق چيست و مخاطرات آن كدام است ؟
كشتار در خارج از كشتارگاه و بدون مجوز بازرسي بهداشتي لاشه ها كشتار قاچاق گفته مي شود كه در اين موارد، اغلب دام هاي بيمار و يا دام هاي در حال مرگ كشتار مي شوند و بدون مهر دامپزشكي بوده و احتمال آلودگي به بيماري خطرناك مشترك بين انسان و دام وجود دارد.
· چه بيماري هاي مشتركي از گوشت و شير آلوده به انسان منتقل مي شود؟
بيماري هاي قابل انتقال از شير خام: سل، تب مالت، لپتوسپيروز، آنتريتهاي باكتريايي و ...
بيماريهاي مهم قابل انتقال از گوشت به انسان: سل، تب خونريزي دهنده كريمه كنگو، بيماري هاي انگلي مشترك، سالمونلوز، شيگلوز و ...
· دامپزشكي از چه طريقي بر كارخانه هاي فرآوري مواد خام دامي و سردخانه ها ي مواد پروتئيني نظارت مي كند ؟
دامپزشكي با تعيين نماينده (دكتر دامپزشك) به عنوان مسئول بهداشتي در كشتارگاه هاي طيور ،كارخانجات خوراك ، مراكز جمع آوري شير نظارت مستمر داشته و نسبت به بازديد هاي نظارتي نيز اقدام مي كند.
· براي گرفتن پروانه دامداري يا مرغداري چه مراحلي بايد طي كنيم ؟
براي اخذ پروانه بهداشتي دامداري و مرغداري ابتدا بايد نسبت درخواست از طريق مديرتهاي جهاد كشاورزي شهرستان ها اقدام مديريت جهاد نسبت به استعلام از شبكه دامپزشكي شهرستان اقدام مي نمايد .
1) استعلام از دامپزشكي شهرستان توسط مديريت جهاد
2) درخواست صدور پروانه بهداشتي شبكه شهرستان
3)بازديد كارشناس دامپزشكي از محل مورد نظر
4) در صورت مطابقت داشتن موقعيت زمين و دامداري با ضوابط بهداشتي ، تكميل ساير مدارك در شبكه دامپزشكي
5) ارسال مدارك به اداره كل دامپزشكي جهت صدور دانه بهداشتي
· ویروس آنفلوآنزایی که طیور را آلوده میکند در کدام گروه قرار داشته و چند نوع تحت تیپ دارد؟
ویروس بیماری آنفلوآنزای طیور جزو گروه A بوده که در سطح آن 2 نوع پادگن H و N وجود دارد. تا کنون 15 تحت گونه H و 9 تحت گونه N شناخته شده است. از 135 امکان ترکیب H و N تحت گونه های بسیار متنوع ایجاد شده که اکثر آنها از پرندگان جدا گردیده است.
· راههای انتقال این بیماری چیست؟
ویروس بوسیله ترشحات بینی و چشم و مدفوع دفع میگردد. برای انتقال بیماری تماس نزدیک پرندگان لازم است. انتقال از طریق هوا بعید بنظر می رسد. ویروس بمیزان زیاد از راه مدفوع دفع می گردد و مدت قابل ملاحظه ای در ان بصورت حاد باقی می ماند. انتقال مکانیکی بوسیله پرندگان ، انسان، اشیاء آلوده و غذا امکان پذیر است.
· آيا ويروس آنفلوآنزاي انساني و پرندگان يكي هستند؟
در غالب موارد ويروسهاي آنفلوآنزايي كه طيوررا آلوده مي كنند قادر به آلوده كردن انسان نمي باشنند و برعكس. هر چند كه در سال 1997 در هنگ گنگ يك ويروس آنفلوآنزاي طيور هم جوجه ها و هم انسان را آلوده كرد. سازمان بهداشت جهاني مداوماً ويروسهاي آنفلوآنزاي جدا شده از انسان را در سراسر دنيا تحت پايش دارد.
· خطر ابتلاي پرندگان به آنفلوآنزاي مرغي از طريق پرندگان آبزي چقدر است؟
عفونت ويروس آنفلوآنزاي طيور بشكل گسترده در پرندگان وحشي وجود دارد بخصوص اردك ها. پرندگان آبزي مهاجر منبع مهم ويروس هاي آنفلوآنزاي طيور هستند بخصوص در مسير هاي اصلي آنها. در ايالت مينه سوتا بوقلمون ها كه بصورت باز پرورش داده مي شوند (ايالتي كه در مسير پرواز اردك هاي مهاجرقرار دارد.) مكرراً با آنفلوآنزاي مرغي درگير مي گردند. اما شیوع آنفلوآنزای مرغی در بعضی سالها بالا و در بعضی سالهای دیگر پایین بوده است. دلیل اینکه آنفلوآنزا چرا می آید و چرا می رود ناشناخته است.ریسک ابتلای پرندگان حساس از طریق تماس با پرندهای مهاجر باید خیلی بالا در نظر گرفته شود. اگرچه به دلایل ناشناخته این ریسک از سالی به سال دیگر متغیر است.
· چرا گله ام را نمی توانم بوسیله واکسیناسیون، پیشگیری کنم؟
واکسن بطور موثری از علائم بالینی عفونتهای آنفلوآنزا در خیلی از گونه های پرندگان از جمله پرندگان اهلی جلوگیری میکند هر چند که واکسنها محافظت متقاطعی را برای 15 تحت تیپی که میتواند پرندگان را آلوده نماید ایجاد نمیکند. از آنجایی که هیچ راهی برای پیش بینی اینکه چه تیپی گله را آلوده خواهد کرد عملا واکسنها نمی توانند جلو عفونت را بگیرند.
· من چه کاری باید انجام دهم زمانی که مشکوک به آنفلوآنزا در گله ام هستم؟
شما زمانی که یکی از علائم بیماری آنفلوآنزا را مشاهده کردید باید با دامپزشکتان تماس بگیرید بخصوص زمانی که آنها با یک افت در مصرف غذا ویا افت تولید تخم مرغ مواجه می شوند. به دلیل اینکه علائم بیماری آنفلوآنزای طیور بسیار متنوع است اخذ کمک از یک کارشناس برای تشخیص بیماری ضروری است.
· از چه راههایی می توان بیماری را تشخیص داد؟
اولین قدم هشیاری و بینش و آگاهی مرغدار در اعلام سریع بیماری است.مرحله دوم نمونه برداری از طیور تلف شده و یا بیمار و ارسال ان به آزمایشگاه است. مرحله سوم روشهای تشخیص آزمایشگاهی است که یکی از آنها روش تشخیص سریع از طریق مدفوع طیور بیماراست. روشهای تشخیص آزمایشگاهی دیگر شامل الیزا- HI و PCR می باشد.
· سیاست مبارزه با بیماری آنفلوآنزای فوق حاد طیور چیست؟
ریشه کنی از طریق کشتار و قرنطینه برای واگیری های اگزوتیک ناشی از تحت تیپ های H5 و H7 ویروسهای آنفلوآنزا با حدت بیماریزایی بسیار بالا(HPAI ) اعمال می کردد.
|
