|
باسمه تعالی
مضرات زيست محيطي استفاده از سموم دركشاورزي و دامپزشكي
ترجمه و گردآوري : دكتر عبدالرسول دهقاني
|
فهرست |
صفحه |
|
1-تاریخچه استفاده از سموم حشره کش |
1 |
|
2- نحوه اثر سموم ارگانوکلره |
3 |
|
3- حشره کش های کاربامیت |
3 |
|
4- سموم پیرتروئیدها |
4 |
|
6-نحوه اثرسموم پیروتیروئید ها |
6 |
|
7-چگونگی مسمومیت زائی سموم پیروتروئید ها |
6 |
|
8-راههای آلودگی بدن انسان به مواد شیمیائی و سموم چگونه است؟ |
8 |
|
9-آیا حشره کش ها سرطان زا هستند؟ |
9 |
|
10-چگونگی سرطانزائی ارگانو کلرین ها |
10 |
|
11- باقیمانده سموم در فرآورده های حیوانات |
11 |
|
12- جدول اطلاعات برخی حشره کش ها (pesticide ) |
11 |
|
13-سم سایپرمترین(cypermetrin) |
13 |
|
14-سم سای هالوترین(cyhalotrin) |
15 |
|
15- منابع |
19 |
تاریخچه استفاده از سموم حشره کش
معمولا مبحث تاریخجه استفاده از سموم، در دانشکده ها و کالج ها تدریس نمی شوند اما دانستن اين تاريخچه برای هر کس جالب می باشد. بشر کشاورزی را از 8000 سال قبل از میلاد شروع کرد . لیکن این چینی ها بودند که پرورش کرم ابریشم را در 4700 سال قبل از میلاد انجام می داده اند . و اسنادی وجود دارد که سومریان در 2500 سال قبل از میلاد با حشرات مزاحم مبارزه می کردند. آنها این کار را با استفاده از ترکیبات سولفور انجام می داده اند.چینی ها همچنین با بهره گیری از حشره کش های گیاهی در1200قبل از میلاد برای محافظت از دانه ها و برای مبارزه با شپش بدن از ترکیبات جیوه و ارسنیک استفاده می کرده اند.اطلاعاتی وجود دارد که استفاده از حشره کش ها را به دوران روم باستان نسبت می دهد(1200 قبل از میلاد). در سالهای 1750تا 1800در اروپا انقلاب کشاورزی بر پا گردید ولزوم محافظت از غلات و تجارت آنها باعث کشف حشره کش های گیاهی پیرتروم (pyrethrum) و دریس (derris ) گردید .اما کاربرد نوع سنتزی پیروتروم به دهه 1930 مربوط می شودواین کاربرد در پایان جنگ جهانی دوم گسترش زیادی پیدا می کند.امروزه استفاده از آن در کشورهای مختلف جهان توسعه یافته است .
اولین نسل حشره کش ها ترکیباتی بودند بسیار بسیار سمی ،همچون ارسنیک و سیانید هیدروژن . که استفاده از آنها به دلیل غیر موثر بودن و یا سمیت فوق العاده متروک گردید. دومین نسل از حشره کش ها، عموما بیشتر سنتزی (آنها که توسط انسان ساخته شده اند)و ارگانیک ( به مفهوم وجود اتم کربن در آنها) بودند .
آفت کش ها به گروههای مختلفی تقسیم می شوند.
1-گروه ارگانو کلره
اولین بار در در دهه 1940 مورد استفاده قرار گرفت .تقریبا از 1945 تا 1965 ارگانو کلره ها در طیف وسیعی شامل کشاورزی، جنگلداری در محافظت از خانه های چوبی و در محافظت از انسان در مقابل تعداد مختلفی از حشرات موذی بکار رفته است. در ساختمان شیمیائی سموم ارگانوکلره اتمهای کربن ،کلر و ئید روژن موجود می باشد .باند کلر-کربن بسیار محکم است به نحوی که به آسانی شکسته نمی شود. این سموم در آب بشد ت نا محلول می باشند اما در چربی ها حل می شوند.همچنین نسبت به متابولیزم مقاومت نشان می دهند و در چربی بدن حیواناتی که از آنها بخورند، ذخیره می شوند .آنها در سطح تغذیه ای،با غلظت بالا در بدن حیوانات انباشته می شوند .این انباشتگی مثلا هنگامی که پرنده ای که از ماهی آلوده استفاده کند در بدنش اتفاق می افتد.این سموم ممکن است انسانها را نیز آلوده کنند .گاوی که قبلا در معرض آلودگی قرار گرفته ، اکنون در چربی شیر ش دفع می شود و انسان از این شیر استفاده می کند.این طریقه را آلودگی بیولوژیکی ( biological magnification) می گویند.تولیدات جهانی این محصولات و رها شدن آنها در طبیعت مقادیر آنها را درجهان فراتر ازحد نموده است.
یکی از سموم سنتزی و مقدم این گروه د.د.ت DDT (originally named dichloro diphenyl trichoroethane) می باشد .این سم برای اولین بار در 1873 بوسیله یک دانشجوی آلمانی سنتز شد اما تا سال 1930 به دست فراموشی سپرده شد تا اینکه دکتر پل مولر( Dr. Paul Muller ) که روی تاثیر حشره کش های بلند –اثر(long-lasting )برحشره بید لباس (clothes moth )تحقیق می کرد دو باره آن را کشف کرد.این سم بطور گسترده ای در امریکا بر علیه آفات کشاورزی و دامی تا سال 1973که به دلیل انباشتگی آن در در زنجیره غذائی ممنوع گردید، استفاده می شده است.
DDT (originally named dichloro diphenyl trichoroethane)
یکی از ترکیباتی که از د. د. ت مشتق می شود سم د.د.ای می باشد Dichlordiphenyldichloroethylene (DDE) که در بیشتر حیوانات هنگامی که بدن آنها سعی در متابولیسم و خلاصی از سم د.د.ت را دارد از شکستن مولکول د. د. ت حاصل می شود.در پرنده هائی که ماهی آلوده را بلع نموده اند ، چون این ماده آنزیمی که در ساخت کربونات کلسیم پوسته تخم بکار می رود را مهار می کند ، در نتیجه پوسته تخم دارای کربنات کلسیم کافی نیست و چنین تخمی در هنگام خوابیدن پرنده بر روی آن شکسته شده و از بین می رود. اما سازندگان سموم حشره کش ها می گویند گر چه که مقدار کم این سموم در طبیعت موجب صدمه آنی به موجودات نمی شوند اما این مقدار کم با اثر بر روی تولید متل در برخی از گونه ها می تواند روی ماندگاری این گونه ها اثر بگذارد همچنین تحقیقات نشان داده است که اگر چه که مقدارغلظت سموم در خاک، اتمسفر و آب خیلی کم می باشد لکن مقدار این غلظت در گیاهان بيشتر بوده و و باز در گیاهخواران بیشتر و در نهایت به زنجیره غذائی منتقل خواهد شد .مقدار این سم، در آب 3 ppt (0.000003 ppm) ، درزئو پلانکتونها 0.04 ppm ، درکپور ماهی قنات 0.5 ppm و در عقاب دریائی (عقاب ماهیخوار) 25.0 ppm یافت شده است.
برخی از سموم این خانواده عبارتند از : کلر دان ،آلدرین ،دای آلدرین ،اندرین هپتا کلر،دای اکسین و غیره. |
|
|
|
